30 SEKUND — NAJWAŻNIEJSZE
- check_circle Regeneracja nie jest jednym parametrem. Obejmuje m.in. siłę, moc, bolesność mięśniową, zakres ruchu i markery biochemiczne.
- check_circle W badaniu Fonda & Šarabon 2015 obserwowano korzystniejszy przebieg części parametrów siły, mocy i bólu po zastosowaniu LBNP.
- check_circle W badaniu Wiecha et al. 2021 INP nie wykazało przewagi nad sham dla ocenianych parametrów w ciągu 48 godzin.
- check_circle Oznacza to, że dowody dotyczące zastosowania negative pressure w regeneracji sportowej są mieszane i zależne od protokołu.
POWRÓT DO GOTOWOŚCI PO OBCIĄŻENIU
Po intensywnym wysiłku organizm potrzebuje czasu na powrót do wcześniejszego poziomu funkcji. W zależności od rodzaju obciążenia może wystąpić przejściowy spadek siły i mocy, zwiększona bolesność mięśniowa, ograniczenie zakresu ruchu oraz zmiany markerów biochemicznych związanych z obciążeniem mięśni.
SIŁA
zdolność generowania napięcia mięśniowego
MOC
dynamika i tempo rozwijania siły
BÓL / DOMS
opóźniona bolesność powysiłkowa
ZAKRES RUCHU
elastyczność i ruchomość aparatu ruchu
MARKERY BIOCHEMICZNE
enzymy mięśniowe we krwi (np. CK, LDH)
Nie ma jednego parametru, który samodzielnie opisywałby całą regenerację.
EXERCISE-INDUCED MUSCLE DAMAGE
Intensywny, szczególnie ekscentryczny wysiłek może prowadzić do przejściowego spadku funkcji mięśniowej i dolegliwości określanych jako exercise-induced muscle damage.
Badania Fonda oraz Wiecha wykorzystywały właśnie eksperymentalne modele takiego obciążenia, a nie klasyczną rehabilitację po urazie.
CYKLICZNA ZMIANA WARUNKÓW W KOŃCZYNACH DOLNYCH
Intermittent negative pressure zmienia warunki hemodynamiczne w dolnej części ciała poprzez powtarzające się fazy podciśnienia i powrotu ciśnienia.
W kontekście regeneracji bada się, czy takie oddziaływanie może wpływać na powrót parametrów funkcjonalnych po intensywnym wysiłku.
To mechanistyczne uzasadnienie nie oznacza automatycznie skuteczności klinicznej. Odpowiedź musi zostać potwierdzona w badaniach funkcjonalnych.
FONDA & ŠARABON 2015: KORZYSTNIEJSZY PRZEBIEG CZĘŚCI PARAMETRÓW
W badaniu obserwowano istotne interakcje grupa × czas dla maksymalnej siły, siły eksplozywnej, odczuwania bólu oraz części parametrów mocy w skoku.
Nie wykazano natomiast istotnej interakcji dla markerów biochemicznych, wysokości skoku ani sprintu.
KORZYSTNY WYNIK DLA CZĘŚCI PARAMETRÓW ≠ POPRAWA WSZYSTKICH ELEMENTÓW REGENERACJI
WIECHA ET AL. 2021: BRAK PRZEWAGI INP NAD SHAM
W badaniu wykorzystano Vacusport Regeneration System firmy Weyergans.
INP wykonywano bezpośrednio po wysiłku oraz po 24 i 48 godzinach.
WYNIK
Nie stwierdzono istotnej przewagi INP ani IPC nad sham dla ocenianych parametrów funkcjonalnych, bolesności ani markerów biochemicznych.
FONDA 2015 ≠ WIECHA 2021
| CECHA | FONDA & ŠARABON 2015 | WIECHA 2021 |
|---|---|---|
| Uczestnicy | 24 kobiety | 45 mężczyzn |
| Model wysiłku | 50 drop jumps + 50 leg curls | 100 drop jumps |
| Terapia | LBNP | INP / Vacusport |
| Czas sesji | 60 min | 30 min |
| Częstotliwość | codziennie | 0 h / 24 h / 48 h |
| Obserwacja | do 96 h | do 48 h |
| Wynik | korzyść dla części parametrów | brak przewagi nad sham |
Badania różniły się populacją, protokołem wysiłkowym, czasem terapii, częstotliwością sesji i okresem obserwacji.
Na podstawie tych dwóch badań nie można ustalić, który z tych elementów odpowiada za różnicę wyników.
MOGĘ CZUĆ SIĘ LEPIEJ — ALE CZY FUNKCJA TEŻ WRÓCIŁA?
Zmniejszenie odczuwania bólu nie musi oznaczać pełnego odzyskania siły, mocy lub sprawności. Podobnie zmiana markera biochemicznego nie musi automatycznie odpowiadać poprawie funkcjonalnej.
Dlatego badania regeneracji powinny analizować kilka różnych wymiarów jednocześnie.
UPROSZCZENIE, KTÓREGO NIE POWINNIŚMY POWTARZAĆ
Popularne określenie „usuwanie kwasu mlekowego” nie jest właściwym sposobem opisywania regeneracji po wysiłku. Mleczan jest normalnym elementem metabolizmu wysiłkowego i nie odpowiada za opóźnioną bolesność mięśniową utrzymującą się przez kolejne dni.
Dlatego VACUTHERAPY nie powinna być komunikowana jako technologia „wypłukująca kwas mlekowy”.
ZDROWY SPORTOWIEC I PACJENT TO DWIE RÓŻNE POPULACJE
SPORT / RECOVERY
Celem jest odzyskanie gotowości po obciążeniu u osoby zdrowej lub aktywnej.
REHABILITACJA
Celem jest odzyskanie funkcji po chorobie, urazie, operacji albo ograniczeniu sprawności.
Wyników badań nad zdrowymi młodymi uczestnikami nie należy automatycznie przenosić na pacjentów klinicznych.
DOWODY SĄ NIEJEDNOZNACZNE
Jedno randomizowane badanie wskazało na korzystniejszy przebieg części parametrów regeneracji, natomiast drugie nie wykazało przewagi INP nad sham w zastosowanym protokole.
Nie ma więc podstaw, aby na podstawie tych publikacji twierdzić, że intermittent negative pressure uniwersalnie przyspiesza regenerację sportową.
Najbardziej uzasadniony wniosek brzmi: technologia jest interesującym obszarem badań nad regeneracją, ale efekt zależy od protokołu i wymaga dalszych, dobrej jakości badań.
RECOVERY — OBSZAR ZASTOSOWANIA, NIE OBIETNICA WYNIKU
VACUTHERAPY wykorzystuje rozwiązania przeznaczone również dla obszaru recovery i regeneracji. Komunikacja tego zastosowania powinna jednak odnosić się do fizjologii, protokołu i dostępnych badań, a nie do gwarantowanego przyspieszenia regeneracji.
To szczególnie ważne w sporcie, gdzie gotowość do kolejnego obciążenia zależy od wielu czynników: snu, odżywiania, obciążenia treningowego, czasu odpoczynku i stanu zdrowia.
PUBLIKACJE ŹRÓDŁOWE
Effects of Intermittent Lower-Body Negative Pressure on Recovery After Exercise-Induced Muscle Damage
International Journal of Sports Physiology and Performance. 2015;10(5):581–586.
DOI: 10.1123/ijspp.2014-0311 · PMID: 25473823
The efficacy of intermittent pneumatic compression and negative pressure therapy on muscle function, soreness and serum indices of muscle damage: a randomized controlled trial
BMC Sports Science, Medicine and Rehabilitation. 2021;13:144.
DOI: 10.1186/s13102-021-00373-2 · PMID: 34774089